OPVON opvoedingsondersteuning José Sagasser
Slordigheid
Mijn dochter is bijna 8, behoorlijk bijdehand en nogal slordig. Als ik haar vraag op te ruimen, weet ze hier heel vaak een bijzonder handige draai aan te geven, maar het komt er op neer dat ze er meestal niet mee begint. Tegenwoordig heeft ze regelmatig een grote mond. Als ik het gezellig wil maken door bijvoorbeeld samen te knutselen, wil zij de boel altijd overdrijven. Als ik iets toesta wil ze altijd meer. Doe ik het niet, dan blijft opmerkingen maken als; "wel jammer hoor, dat het niet mag" en dat soort uitspraken. Ik voel me heel snel schuldig en ik vind het zo moeilijk om de gezelligheid in huis te bewaren. Ze is echt een lief en gevoelig meisje. Perfectionistisch ook (een foutje op school kan ze niet uitstaan). Ik leg uit dat het niet erg is om fouten te maken, ze moet immers nog leren. Maar dat opruimen is eigenlijk altijd al wel een probleem geweest. Hoe maak ik dat ze beter naar mij luistert en minder gewoon haar eigen zin op slinkse wijze doorvoert?
Je dochter ontwikkelt zich op het ogenblik erg snel. Ze zit in de leeftijdsfase waarin ze ontdekt dat het belangrijk is om bij de groep te horen, om in de klas een goeie ‘plek’ te krijgen en dat kost veel energie. Ze is daarbij ook aan het experimenteren met gedragingen. Dat is nodig om je plekje in de groep goed te vinden. En thuis is een goede plaats om te ‘oefenen’. Zeker ouders zijn prachtig oefenmateriaal. Daarom zal ze proberen om je zoals je noemt ‘op slinkse wijze’ tot bepaald gedrag aan te zetten. Ze leert hierdoor hoe ze anderen, in de klas bijvoorbeeld, ook aan haar kant kan krijgen. Het zijn dus in feite sociale experimenten. Wat jij als ouder dan doet is voor haar dus heel belangrijk. Je geeft aan dat je ontdekt ze dat heel vaak ongemerkt toch haar zin heeft gekregen. Hierdoor leert ze dat dit gedrag goed werkt, en zal ze er mee doorgaan. Daarom is het goed om voor jezelf op een rijtje te krijgen wat je nu eigenlijk dwars zit in haar gedrag. Hoe eerder je dat in de gaten krijgt, des te beter kun je ook de situatie weer in de hand krijgen. Als je doorkrijgt waar de schoen wringt kun je namelijk weer regels en grenzen gaan invoeren die haar leren dat niet alles op haar manier lukt. En daarmee leert ze ook dat het in de groep ook niet altijd zal lukken. Een kind dat thuis snel haar zin krijgt verwacht misschien dat op school alles net zo makkelijk loopt en kan dan in de groep klem komen te zitten. Misschien verklaart dat ook wel een beetje haar boosheid?
Wat ik je aanraad is om een paar dagen een dagboekje bij te houden van de momenten waarop je vindt dat het niet goed gaat. Schrijf op wat er aan de hand is, hoe laat het is, wie er bij zijn, wat je dochter zegt en doet en hoe jij reageert. Na een aantal dagen kun je daar misschien een patroon in ontdekken. En dan kun je ook veranderingen invoeren. Kijk bijvoorbeeld ten eerste naar de situatie waarin het ontstaat. Is het opruimen altijd na het eten een probleem? Dan komt dat misschien doordat er zoveel moet gebeuren en je niet goed op haar gedrag kan letten, of misschien doordat zij moe is en daardoor geen energie meer heeft om naar je te luisteren… kortom, je ontdekt dan snel wat er mis is. Overigens kan zo’n oorzaak ook heel praktisch zijn. Een kind dat moet opruimen maar eigenlijk onvoldoende kastruimte heeft voor haar spullen blijft de boel op de grond gooien. Er is dan gewoon geen plaats. Dus kijk samen met haar eens kritisch naar haar kamer. Is er teveel losse rommel? Zorg voor bakken, kasten… dat helpt enorm.
Daarnaast is het heel belangrijk te ontdekken wat jij als ouder eigenlijk doet. Hoe reageer je op wat ze doet. Als je druk bent dan laat je dingen soms een beetje zitten, waardoor je de boodschap geeft dat je dingen niet zo erg vindt. Het kan ook zijn dat je wel iets zegt, of dat je dreigt, maar dat je daarna niets doet. Kinderen van acht ontdekken al snel dat woorden alleen niet zo belangrijk zijn. Het gaat niet om wat je zegt maar wat je doet. Dus dreig je met een maatregel, voer die dan ook meteen door. Wacht niet te lang, want dan wordt de link met het opruimen te vaag.
Tenslotte: het is vast overbodig maar het blijft belangrijk: een beloning als ze iets wel opruimt werkt sterker dan een boze opmerking als ze iets laat slingeren. Voer een vast beloningssysteem in. Maak samen met haar een kalender en laat haar elke dag dat ze iets heeft opgeruimd een stickertje op plakken of een tekeningetje maken. En na vijf tekeningetjes gaan jullie iets leuks doen samen. Dat versterkt jullie band, en leert haar dat opruimen niet alleen maar naar is.
Grote mond
Het gaat over mijn dochter. Zij is 6 jaar en de laatste paar maanden weet ik niet meer hoe het met haar om moet gaan. Ik zit af en toe echt met mijn handen in mijn haar. Ze luistert slecht of helemaal niet. Ze geeft een grote mond. Krijgt ze op haar kop dan lijkt het haar niets uit te maken. Vaak moet ik gaan schreeuwen naar haar eer ze gaat luisteren. Als ik haar van school haal en ze vraagt: ''mag ik met die en die spelen'', en ik zeg ''nee, dat kan vandaag niet'', dan draait ze helemaal door. Gaat hard brullen en word ontzettend boos op me. Ik heb ook nog een zoontje van 2 jaar, die gaat nu ook de dingen van haar over nemen en begint ook snel te huilen als iets niet mag. Het komt allemaal een beetje warrig over zo, maar ik wil gewoon mijn liever dochter terug, want ze kan (soms) zo ontzettend lief zijn. Maar dit gebeurt nog maar bar weinig.
Je schrijft dat het een beetje warrig overkomt, maar dat vind ik niet. Ik vind dat je heel goed omschreven hebt hoe de problemen met je dochter liggen. Ze zit om de een of andere reden absoluut niet goed in haar vel en dat reageert ze thuis, en misschien wel vooral op jou af. Dat is niet prettig natuurlijk, maar het is wel een teken dat ze je vertrouwt. Ze weet dat ze haar boosheid en nare gevoelens bij jou kwijt kan. En dat is belangrijk om te beseffen, al zul je er haar vast en zeker niet zo dankbaar voor zijn. Wat ik probeer aan te geven is dat het goed is om het antwoord van je probleem niet te zoeken in het exacte gedrag van je kind, maar in de oorzaak ervan. Wanneer je haar gedrag voortdurend probeert aan te pakken en bij te sturen, dan heb je de hele dag een strijd met haar. Want wat je dochtertje met haar woede en grote mond probeert te vertellen is dat het niet goed met haar gaat. Zij weet niet waarom dat zo is. Daar is ze nog te klein voor. Maar het is wel belangrijk om uit te zoeken wat het zou kunnen zijn. Ik zou je dan ook aanraden om in eerste instantie eens met haar naar de huisarts te gaan. Ik verwacht niet dat er wat aan de hand is, maar laat haar toch maar goed onderzoeken. Een kind dat iets onder de leden heeft kan soms ook bijzonder lastig worden omdat hij niet zich niet goed voelt. Daarnaast zou ik een afspraak met de school maken. Doe dat niet vlak voor schooltijd, maar vraag of de leerkracht tijd heeft voor een langer gesprek. Vertel wat je problemen met haar zijn en vraag aan de school of daar ook problemen worden gesignaleerd. Het zou namelijk kunnen dat de oorzaak daar ligt. Een kind van zes begint grote behoefte te krijgen aan aansluiting met vriendjes en vriendinnetjes. Loopt daar misschien iets scheef? Dat zou in ieder geval ook haar woede kunnen verklaren wanneer ze een afspraak met een vriendinnetje heeft gemaakt waarop jij als ouder ‘nee’ zegt. De leerkracht kan ook vertellen hoe het verder op school loopt. Kinderen kunnen ook moeilijk worden wanneer ze het op school niet goed kunnen bijbenen, óf wanneer het leren ze juist veel te gemakkelijk afgaat en ze zich zitten te vervelen op school. Ten derde zou ik je willen aanraden na te gaan of er de laatste jaren dingen in je eigen gezin zijn gebeurd die van invloed kunnen zijn. Kinderen reageren sterk op problemen zoals ziekte, verhuizingen, relatieproblemen bij de ouders, financiële zorgen of werkstress bij de ouders. Als er iets aan de hand is of is geweest in je gezin, dan kan dit het gedrag van je dochter ook verklaren. Zij zal daarmee aangeven dat ze het er ook moeilijk mee heeft. In dat geval kan het goed zijn om hulp voor haar te zoeken zodat ze op haar eigen manier de problemen kan verwerken. Speltherapie zou haar daar bijvoorbeeld bij kunnen helpen. Ook dat kun je overleggen met je huisarts.
Ondertussen is het goed om over een hele dag eens bij te houden op welke momenten de grootste problemen met je dochter ontstaan. Ga eens na hoe laat het dan is, wat er speelt, wie er bij aanwezig zijn en wat er allemaal moet gebeuren op zo’n moment. Vaak is zo’n strijd namelijk het moeilijkst als je het druk hebt, of als er van alles tegelijk gebeurt. Soms kun je dan door een praktische aanpassing al wat stress voorkomen. Verder is het goed om een vaste reactie te bedenken. Iets wat je altijd doet of zegt als ze weer eens woedend wordt. Want dat hoef en moet je niet accepteren. Ga niet terugschreeuwen, ook al is het heel begrijpelijk dat je het doet, maar grijp meteen in als je kind iets doet wat je echt niet accepteert. Stuur haar maar naar haar kamer of naar de gang en zeg haar dat ze haar boosheid daar maar moet uiten. Boos zijn is namelijk een emotie die een kind mag hebben. Maar dat betekent niet dat ze er in de huiskamer de boel mee hoeft te overheersen. Boos zijn kan ook op je eigen bed. Daarmee leer je je kind dat je reactie voortaan anders is. En ze leert dan ook dat ze met haar gedrag alleen nog maar bereikt dat ze op haar kamer zit, of op de gang, in haar eentje. En dáár is niets aan. Komt ze weer terug en is haar boze bui voorbij, kom dan niet terug op haar boosheid of op wat er gebeurd is maar zeg vrolijk: ‘Kom erbij, we willen net een kopje thee gaan drinken’. Ze voelt zich dan welkom en dat maakt het gemakkelijker om weer ‘gewoon’ te doen. Op deze manier kun je de vicieuze cirkel van negatieve gebeurtenissen stopzetten. En ga je eenmaal de goede kant op, dan merk je dat het steeds gemakkelijker wordt om weer aardig tegen elkaar te zijn. En complimenten te geven. Want dat is waar zesjarigen het allermeest op zitten te wachten!
Treuzelen
Mijn zoon van bijna 7 is dromerig, snel afgeleid, erg gevoelig en intelligent. Het ochtend- en avondritueel verloopt niet naar wens. Mijn zoon treuzelt, is snel afgeleid en gaat gerust een boekje zitten lezen als wij hem niet een op een begeleiden en ernaast blijven zitten. Mijn man en ik verschillen van mening wat betreft de aanpak. Mijn man vind dat mijn zoon harder aangepakt moet worden, corrigeert en moppert veel. Ik zelf kies de weg van de begeleiding een op een; elke handeling apart benoemen en wachten tot dat gedaan is. Wat is wijsheid?
Wijsheid is om met je partner te gaan praten, zodat jullie samen op één lijn komen zitten. Je zoon heeft ongetwijfeld in de gaten dat jullie het niet eens zijn. En kinderen spinnen daar garen bij. Ze merken dat er onenigheid is over hun gedrag, en dan gaan ze hier juist mee door. Want door zich zo te gedragen krijgen ze dan een heleboel aandacht van hun ouders. Al is het alleen al het feit dat er over gepraat wordt! Ga dus met je partner om de tafel zitten en bepaal samen een aanpak waar jullie allebei achter kunnen staan. Pas dan kun je die aanpak zo consequent doorvoeren dat je kind merkt dat het jullie menens is. Pas dan kun je het goede gedrag gaan belonen en het onprettige gedrag gaan afleren. Gewoon omdat je steeds op dezelfde manier reageert en je zoon daaraan gaat wennen.
meer vragen >>
OVER ONS
LEUKE LINKJES