OPVON opvoedingsondersteuning José Sagasser
Niet zindelijk naar school
Mijn nichtje wordt binnenkort 4 jaar en gaat dus bijna naar de "grote school". Ze is alleen nog niet zindelijk. Mijn zusje heeft alles geprobeerd: belonen, negeren, potje uitzoeken en geen luier aan geven. Bij dit laatste hield mijn nichtje gewoon haar plas meer dan 24 uur (!) op. In het ziekenhuis moesten ze met 4 man sterk op haar blaas drukken om die te laten ontspannen. Mijn zusje heeft naar de basisschool gebeld om te vragen hoe het zit als mijn nichtje met 4 nog niet zindelijk is. School zegt dat ze het kind dan niet aannemen voor het zindelijk is. Mijn zusje is ten einde raad, en wil er (nog) meer druk opleggen om haar dochtertje droog te krijgen voor die tijd. Wat nu? Moeten we toch "loslaten" en maar hopen dat ze op de eerste dag zindelijk is of wordt?
Mijn eerste reactie is: laat je zus met een pedagoog in haar directe omgeving gaan praten. Via het consultatiebureau of de huisarts kun je ook in contact komen met een pedagoog. Ik heb namelijk de indruk dat je zus in een moeilijke situatie is beland, die haar bijna ‘dwingt’ om steeds meer druk op de ketel te zetten. En dat heeft helaas altijd het verkeerde effect bij een kind. Je nichtje heeft kennelijk een sterke wil, anders hield ze haar plas niet zo lang op. Een strijd van wil tegen wil heeft altijd negatieve gevolgen voor beide partijen in de opvoeding. Ik zou dan ook graag tegen je zus willen zeggen:
Laat je niet onder druk zetten door een basisschool. Ga nogmaals in gesprek en leg de situatie uit. Misschien zal men dan wat gematigder reageren. Het komt regelmatig voor dat kinderen in groep 1 of 2 nog niet zindelijk zijn wanneer ze naar school gaan. Blijft de school zo streng in het beleid, dan moet je je misschien afvragen of het wel de juiste keuze is voor je kind. Wanneer de regels op dit gebied zo streng zijn, kan er op andere situaties misschien ook vergelijkbaar gereageerd worden. Wil je dat?
Maar over het algemeen wordt de soep nooit zo heet gegeten als hij wordt opgediend. De kans is groot dat de school alle begrip zal hebben als ze precies weten hoe de vork in de steel zit. En geeft de school je wat uitstel, dan kun je ook in alle rust naar de situatie met je kind kijken en de boel wat ‘loslaten’. Want dat is echt nodig wil het probleem worden opgelost. Zindelijk worden doet een kind helemaal alleen. Daar kun je als ouders met druk en pressie niets aan bijdragen. Het werkt alleen tegengesteld. Het enige wat je als ouders kunt doen is een kind ondersteunen bij zijn keuze om zindelijk te willen worden. Door hem te belonen wanneer hij het goed heeft gedaan bijvoorbeeld. Maar voor een echt beloningssysteem moet een kind in ieder geval vier jaar zijn, en dat is nu nog niet zo. Vooralsnog zou mijn advies zijn: helemaal terug naar af. En dat betekent gewoon een luier om, tot je kind zelf aangeeft dat hij eraan toe is om zindelijk te worden.
Niet op potje willen
Mijn dochter van 3,5 jaar is nog steeds niet zindelijk. Ze wil niet op het potje of de wc. Afgelopen weekend ben ik met haar een nieuw potje gaan kopen dat ze zelf uit mocht kiezen in de hoop dat dit een stimulans zou zijn. Ze ging er alleen de eerste dag op. Vandaag wil ze er niets meer van weten. Als ze gepoept heeft kan ze rustig een paar uur met die luier rondlopen zonder dat ze vraagt om verschoond te worden. Is het nu toch een kwestie van geduld hebben of zijn er andere maatregelen die ik kan nemen?
Je dochter is misschien best geïnteresseerd in het fenomeen zindelijk worden, maar emotioneel lijkt ze er nog niet zo erg mee bezig. Een potje kopen samen met mama is natuurlijk altijd bijzonder leuk om te doen. En de meeste kinderen die een potje krijgen willen daar ook best een keertje op zitten. Voor haar is dit een soort uitproberen geweest. Het potje is een nieuw speeltje, en zij is aan het uitzoeken wat ze daarmee kan. Kennelijk was die ene poging voor haar duidelijk genoeg. De pot heeft haar ook niet uitgedaagd om er nogmaals op te komen zitten. Het speeltje heeft zijn uitwerking gehad en nu is het klaar. Ook het feit dat ze nog rustig een paar uur met een luier kan rondlopen als ze gepoept heeft geeft aan dat het hele fenomeen zindelijkheid voor haar nog niet zo geldt. Ze vindt het kennelijk nog prettig om die poep om haar billen te voelen, of is nog teveel bezig met andere ontwikkelingen. Misschien is ze bezig met de taalontwikkeling, met leren klimmen, met knutselen of tekenen… een peuter kan nu eenmaal niet alles tegelijk.
Wanneer je helemaal niets doet zal je kind ongetwijfeld op een gegeven moment zelf tot de conclusie komen dat het nú dan toch tijd wordt voor de zindelijkheid. Dat heeft te maken met het feit dat een kind op een gegeven moment last van zijn luier begint te krijgen. Hij vindt dat ding niet meer lekker zitten, het begint te stinken, de poep voelt niet fijn meer, de zware volle natte luier is akelig. En misschien wil je kind wel graag een mooie onderbroek dragen en een chique broek zonder propluier. Het lastige is dat je zelf misschien wél wat haast begint te krijgen. Je kind is 3,5 jaar, over een half jaar gaat zij naar de kleuterschool… Hierdoor kun je op allerlei manieren gaan proberen je kind toch iets eerder zindelijk te krijgen dan zij uit zichzelf zou doen. En dat gaat met een kind van die leeftijd vaak de verkeerde kant op. Ze is nu eigenwijs genoeg om zelf te gaan bepalen wat ze wil. En dat kan betekenen dat ze dan juist de kop in de wind gooit en helemaal niet meer zindelijk wil worden. Wat dat betreft raad ik je aan om op dit moment het zindelijk worden bij haar te laten. Praat er rustig samen over als zij er zélf over begint, maar probeer het onderwerp niet op te dringen. Je merkt dan vanzelf wel wanneer ze nog een keertje op de pot wil gaan zitten, en misschien dan wél nog een keertje er vlak na. Beloon haar dan door haar te zeggen dat ze vast erg trots is op zichzelf. Want daar gaat het om. Dat je kind leert dat ze zélf iets heel bijzonder knaps doet, iets wat ze graag wil herhalen. En dat ze niet leert dat ze iets ‘moet’ van mama waar ze nog geen zin in heeft omdat ze eigenlijk nog met andere dingen bezig is.
Nog niet zindelijk
Een kind van 3 jaar is nog niet zindelijk, is dat raar?
Nee, dat is niet raar. Er zijn veel peuters nog niet zindelijk op hun derde jaar. Voor hen is het potje gewoon nog niet zo interessant. Ze zijn nog met andere dingen van hun ontwikkeling bezig. Voor zindelijk worden moet je namelijk niet alleen lichamelijk in staat zijn om je spieren te beheersen. Je moet ook geestelijk toe zijn aan het zindelijk worden. En sommige kinderen zijn daar met 2,5 aan toe, terwijl anderen gerust nog een jaar of nog langer wachten met tekenen van interesse. Je hebt ook een groep kinderen die in principe wel toe is aan zindelijk worden, maar die op de een of andere manier in de gaten krijgt dat hun ouders wel graag willen dat ze zindelijk worden. En dan komt de peuterpuberteit om het hoekje kijken en roepen deze kinderen met hun hele lijfje: als mama en papa het graag willen, dan doen wij dat dus lekker niet! Want een peuter wil graag nee zeggen. Sommige kinderen worden dan zelfs pas rond hun vierde jaar of nog later zindelijk. En hoe meer de ouders soebatten, hoe groter het probleem wordt. Wat dat betreft zou ik dan ook willen zeggen: is je kind nog niet zindelijk? Gewoon afwachten. Zindelijk worden komt vanzelf. Of het nou wat vroeger of wat later is.
meer vragen >>
OVER ONS
LEUKE LINKJES