OPVON opvoedingsondersteuning José Sagasser
Twee slechte slapers
Ik ben sinds een half jaar moeder van een prachtige dochter. Ze is, net als haar peuterbroer, geen slaapkop. Overdag doet ze een aantal hazenslaapjes en ’s nachts begint ze te spoken. Ze meldt zich om klokslag 03.00 uur voor een nachtvoeding (sinds een week de fles) maar ook daarvoor en daarna wordt ze wakker en huilt ze. Haar laten huilen wordt moeilijk omdat dan ook haar grote broer wakker wordt. Die heeft ook slaapproblemen en slaapt bij ons in bed. Maar ons bed is echt niet groot genoeg om er nog eentje bij in te nemen. Ik heb de ‘hoop’ dat ik haar nog een beetje kan ‘opvoeden’ dus ik zou graag willen weten hoe ik haar in haar eigen bedje kan laten slapen?
Wat je aangeeft is dat je al heel veel hebt getobd met slaapproblemen. Je oudste is een slechte slaper en slaapt bij jullie in bed. En nu slaapt de baby ook slecht. Wat je baby betreft: ze is in de leeftijd dat ze de nachtvoeding niet meer nodig heeft. Maar ze wordt er nog wel geregeld wakker voor. En dat doen veel baby’s samen met haar. Wil je het slapen bevorderen dan is het dus zaak de nachtvoeding te gaan afbouwen. Hoe minder ze went aan eten ’s nachts hoe gemakkelijker het voor haar wordt om dan ook niet meer wakker te worden. De behoefte aan eten werkt als een extra ‘wekprikkel’. Vooral wanneer een kind in de periodes van REM-slaap zit wordt hij snel wakker van zo’n extra wekprikkel. In die periodes ligt een kind vaak ook wat te bewegen, ademt hij sneller, en bewegen de ogen onder de oogleden (Rapid Eye Movement). Een kind droomt dan ook. Zo’n periode komt meermalen per nacht voor. Het is dus heel begrijpelijk dat je baby ook daarna tijdens haar REM-slaap nog geregeld wakker wordt. Niet omdat ze honger heeft, maar omdat ze wel iets ‘lust’. Eigenlijk kun je het vergelijken met de behoefte aan aandacht, een beetje liefde… Je kunt zo’n slaappatroon wel veranderen door de aandacht die je haar ’s nachts geeft steeds meer af te bouwen. Maar dat zal niet zo gemakkelijk gaan. Geen enkel klein kind denkt ’s nachts: ‘Och laat ik die arme mama eens wat rust gunnen en gaan doorslapen’. Je zult de baby dus moeten leren dat dingen op een bepaalde manier gaan. En ook dat leerproces kost drie weken. En bij je baby zit je weer met een andere blokkade. Haar broertje kan wakker worden en dan zit je met twee wakkere kinderen. Uit angst voor het wakker worden van de oudste ga je dus misschien steeds snel naar de baby toe om haar te troosten. En daarmee houd je haar slaapprobleem keurig in stand. Jullie zitten met zijn vieren dus verwikkeld in een ingewikkeld systeem van blokkades. De enige manier om daaruit te komen is goed op een rijtje te zetten wat je precies doet om de oudste door te laten slapen en wat je precies doet om je baby te laten slapen. En daarnaast moeten zowel jij als je partner een lijstje maken met dingen waar je bang voor bent als je het slaapprobleem moet gaan aanpakken. Uit dat waar je bang voor bent blijken je blokkades. Uit je verhaal haal ik in ieder geval al de volgende blokkades:
- je bent bang dat je peuter 's nachts wakker wordt
- je bent bang dat je baby ook in het grote bed moet nemen en daar is geen plaats voor.
Wil je een slaapprobleem aanpakken dat is het belangrijk dat je rekening houdt met dergelijke angsten, maar dat je er ook een oplossing voor bedenkt. Bovendien: ga nooit ergens op ‘hopen’ maar ga er vanuit dat je kind geen zin heeft om zijn gezellige slaapgewoonten op te geven. Dus wil je het veranderen dan komt er zeker veel en misschien wel duidelijk hoorbaar protest. Dat kost veel energie en doorzettingsvermogen van jouw kant, bovendien moeten jullie het beiden eens zijn met de aanpak, én moet je ervan overtuigd zijn dat je aanpak goed is. Stel je zelf dus eerst de serieuze vraag: wil ik het probleem écht aanpakken? Heb ik er genoeg energie voor? En is het antwoord ja, start dan bij dat wat je nu allemaal doet en werk stapje voor stapje toe naar de ideale situatie. Steeds een beetje minder aandacht, steeds een beetje minder voeding.
Wil je meer lezen over hoe je het kunt aanpakken, bestel dan de brochure ‘Slaapproblemen de Baas'.
Veel succes.
Slapend in bedje leggen
Mijn zoontje van 11 weken slaapt overdag slecht, maar ’s nachts redelijk goed. Het duurt erg lang voordat hij in slaap valt als ik hem wakker in z’n bedje leg. Uit zichzelf valt hij in ieder geval niet in slaap, dan blijft hij huilen. Ik laat hem soms eerst ’n klein halfuurtje ‘proberen’ in slaap te komen en daarna troost ik hem om de tien minuutjes. Uiteindelijk haal ik hem dan toch weer vermoeid uit z’n bedje. Als ik hem slapend in bed leg heb ik dat probleem niet. Alleen wordt dat bijna overal afgeraden, en ben ik er natuurlijk ook veel tijd mee kwijt. Hij slaapt wel goed in een schommelstoel, maar ook dan zou hij geen bewegingsmogelijkheden genoeg hebben? Wat is dan het verschil met inbakeren, dat biedt toch ook geen vrijheid? Is slapend in bed leggen nu wel of niet ‘slecht’?
‘Slecht’ is een zeer grote uitspraak voor het slapend in bed leggen. De reden waarom dit vaak wordt afgeraden is dat je je kind eraan went dat hij bij jou in slaap valt. Als hij dan ’s nachts wakker wordt, verwacht hij jouw aanwezigheid ook. Als hij je dan niet meer voelt of ziet raakt hij in paniek en begint te huilen. Als je een kind wakker in bed legt en hem aanleert om zelf in slaap te vallen, is hij ook niet zo in paniek wanneer hij je niet ziet of voelt als hij ’s nachts wakker wordt. Bovendien heeft hij dan aangeleerd hoe hij zelf in slaap kan vallen, dus heeft hij je daarbij ook niet meer nodig. Dat geeft veiligheid en rust voor hemzelf, en ook voor zijn ouders.
Ik denk dat het voor jezelf belangrijk is om na te gaan hoe jij tegenover je eigen aanpak van het slapen staat. Uit wat je schrijft maak ik op dat je probeert hem zelf te laten gaan slapen, maar als dat niet lukt ga je toch naar hem toe, en ga je met hem lopen en haal je hem uiteindelijk uit bed. Wat je daarmee doet is een omgekeerde boodschap geven van wat je wilt bereiken. Je wilt dat hij uit zichzelf gaat slapen, maar vindt het ook zielig als hij blijft huilen. Dus troost je hem dan maar. Maar wat je hem daarmee leert is het volgende: Ik hoef niet te gaan slapen, want als ik blijf huilen, dan komt mama die eerst met me gaat lopen, en me er daarna uit haalt. Een baby, zo klein als hij is, heeft al zijn antennes op jou gericht. Jij bent voor hem de veilige haven en bij jou wil hij graag zijn. Dus als dit lukt met huilen, dan zal je baby dat blijven doen. Ik raad je dan ook aan om een aanpak voor jezelf vast te stellen, die consequent is, dus elke dag en nacht hetzelfde. En die jij ook vol kunt houden. Waar je dus achter kunt staan. Alleen dan ben je in staat om het zolang vol te houden dat je baby aan je aanpak gaat wennen. En die periode is drie weken. Wil je meer lezen over de aanpak van slaapproblemen, dan kun je de brochure ‘Slaapproblemen de baas’ via deze website bestellen.
Tenslotte je vraag over het schommelstoeltje en het inbakeren : als een kind wordt ingebakerd wordt hij niet ‘stijf’ ingewikkeld, zoals je op oude schilderijen soms nog wel ziet staan. De doek wordt losjes om hem heen gelegd, zodat hij het gevoel krijgt alsof hij nog in de baarmoeder zit. Wanneer een kind in een stoeltje zit, en ik ga ervan uit dat je een autostoeltje bedoelt, dat ook kan schommelen, dan is zijn bewegingsvrijheid juist niet groot, want het stoeltje is ontworpen om een baby te beveiligen tegen schokken.
In slaap wiegen
Wij hebben een zoontje van 4 maanden die overdag weinig slaapt en ’s avonds moeite heeft om in slaap te komen. Dit lukt alleen als zijn vader hem in slaap wiegt door met hem te lopen. Verder wil hij ’s nachts alleen bij ons in bed slapen en niet in zijn eigen ledikant. Hij slaapt dan door tot 6 uur. Zijn ledikant staat bij ons op de kamer. Omdat hij overdag bijna niet huilt (alleen als hij honger heeft) vinden wij het gewoon zielig als hij ’s avonds in zijn bedje ligt te huilen (het ligt dus aan ons, we willen hem niet laten huilen). We willen hem heel graag in zijn eigen bedje laten slapen, tussen ons in slaapt hij erg onrustig (als hij slaapt leggen we hem wel eens in zijn eigen bedje maar dan wordt hij altijd na 20 min. wakker!). Wat te doen?
Tja wat te doen… ik raad jullie aan om jezelf goed onder handen te nemen. Wat zorgt er voor dat jullie het moeilijk vinden om zijn huilen aan te horen als hij in zijn eigen bedje moet liggen? En is jullie zorg om het huilen groter dan de wens om hem apart te laten slapen? Op de een of andere manier slaat de balans bij jullie door naar het slapen in jullie bed. De wens om te veranderen is er wel, maar is die groot genoeg om alle blokkades die je onderweg tegen zult komen aan te kunnen? Ik geef jullie op een briefje dat het huilen van jullie zoontje zal gaan verergeren wanneer jullie besluiten om door te zetten en hem in zijn ledikantje te laten. Jullie zoontje wil het liefst bij jullie zijn en dat laat hij merken ook. Als hij iets niet wil laat hij dat ook merken, en zijn manier daarvoor is huilen. Zijn ervaring is dat jullie daarop reageren. Dat is voor hem prettig en veilig. Hij weet dat zijn gehuil effect heeft. Dus zal hij zijn gehuil ook gebruiken als middel om uit zijn eigen ledikantje gehaald te worden. En als jullie niet tegen dat huilen kunnen… dan heeft het weinig zin om iets aan de situatie te veranderen. Jullie baby zal het dan altijd winnen omdat hij op jullie gevoel inwerkt. Jullie zullen alleen veranderingen kunnen aanbrengen wanneer jullie eigen gevoel gaat veranderen. Wanneer jullie het bijvoorbeeld wél op kunnen brengen om zijn gehuil aan te horen, of wanneer jullie een situatie hebben gecreëerd waarin zijn huilen minder erg is. Ga dus goed bij jezelf na wat je zo erg vindt aan dat huilen. Wat het met je doet. Soms is het bijvoorbeeld gemakkelijker om het huilen aan te horen als je steeds even bij je kind gaat kijken en een aai over de bol geeft. Soms vindt de ene partner het gemakkelijker om met het huilen om te gaan dan de ander. Ga ook bij jezelf na wat de voordelen zijn van het slapen van je baby in het grote bed. Soms vind je het wel vervelend om onrustig te slapen, maar vind je het ook zó warm en gezellig met een kleintje tegen je aan, dat je de onrust er eigenlijk bij op de koop toe neemt. Is dat zo… laat de situatie dan voor wat het is. Voorlopig… tot je wél vindt dat het genoeg geweest is.
Meer informatie over een gerichte aanpak vind je in de brochure ‘Slaapproblemen de baas’